فیلم Goodnight Mommy 2014

اگر مادری، مادر نباشد، حتی فرزند خودش هم به او شک خواهد کرد. این تریلر–درام اتریشی برای رقابت در جوایز آکادمی آمریکا (۲۰۱۶) معرفی شده است؛ فیلمی با بازی محدود که در خانه‌ای دورافتاده کنار دریاچه می‌گذرد و زندگی یک مادر و دو برادر دوقلوی ۹ ساله را نشان می‌دهد. پس از بازگشت مادر از جراحی بزرگ صورت، پسران در مورد اینکه آیا او همان شخص...

اگر مادری، مادر نباشد، حتی فرزند خودش هم به او شک خواهد کرد. این تریلر–درام اتریشی برای رقابت در جوایز آکادمی آمریکا (۲۰۱۶) معرفی شده است؛ فیلمی با بازی محدود که در خانه‌ای دورافتاده کنار دریاچه می‌گذرد و زندگی یک مادر و دو برادر دوقلوی ۹ ساله را نشان می‌دهد. پس از بازگشت مادر از جراحی بزرگ صورت، پسران در مورد اینکه آیا او همان شخص قبلی است یا نه دچار تردید می‌شوند و چاره‌ای ندارند جز اینکه راهی غیرمعمول برای کشف حقیقت پیش بگیرند. آغاز فیلم کمی کند است، اما از نیمه دوم سرعت می‌گیرد و پایان‌بندی قدرتمندی دارد. برای تماشای این فیلم باید ذهن بازی داشته باشید؛ یعنی سعی کنید بفهمید فیلم چه می‌خواهد منتقل کند، نه اینکه آنچه خودتان انتظار دارید ببینید. روایت ساده است و شاید پایان در نگاه اول کلیشه‌ای به نظر برسد، اما فیلم تلاش دارد غافلگیری‌ای متفاوت به تماشاگر ارائه کند. پیش از پرداختن به پیچش داستان، چند نکته روشن باید شود. اول اینکه شما باید خودتان تعریف «ترسناک» را بدانید: شیاطین؟ اشباح؟ زامبی‌ها؟ تسخیر و جن‌گیری؟ اشیاء و مکان‌های تسخیرشده؟ جعل هویت؟ «ترس» که گاهی با «هاریور» هم مترادف گرفته می‌شود، به تریلر نزدیک‌تر است تا وحشت صرف. این فیلم هم چندان از آن دسته آثار متمایز نیست، جز در شیوه نامتعارفش در آشکار کردن جزئیات داستان و شخصیت‌ها. فیلم از همان ده دقیقه اول نکته‌ای را می‌گشاید که معادل پیچش داستان است؛ اگر آن را متوجه نشوید، ادامه روایت برایتان چندان جذاب نخواهد بود. بنابراین تماشا مثل یک شلیک واحد است و بار دوم دیدن تأثیر کمتری دارد. نویسنده عمداً ترتیب سه پرده را تغییر داده تا بیننده تا پایان در حالت حدس زدن باقی بماند؛ این خودش یکی از ترفندهای فیلمسازیِ اثر است، نه صرفاً پیچش داستانی هوشمندانه برای سردرگم‌کردن مخاطب. پایان‌بندی فیلم نتیجه‌گیری مشخصی دارد که البته باید منتظر نحوه وقوعش بمانید. برخی نقدها از این بخش انتقاد کرده‌اند، اما من آن را خوب و تکمیل‌کننده فیلم یافتم. فیلم به‌طور عمده از تکیه بر جلوه‌های گرافیکی پرزرق‌وبرق یا صداهای ناگهانی مرسوم در هالیوود برای ترساندن مخاطب پرهیز می‌کند؛ اگر دنبال این نوع القاهای سینمایی هستید، احتمالاً از آن ناامید خواهید شد. این فیلم یک تجربه کارگردانی نخست موفق هم هست و بازی دوقلوها (با نام‌های واقعی‌شان در تیتراژ) طبیعی است. موارد ترسناک محسوس‌اند اما از زشتی و خشونت افراطی پرهیز شده، دیالوگ‌ها کمتر و کنش‌ها بیشتر است. کم‌یابی فیلم همین است و جای تعجب داشت که منتقدان به آن بیشتر از طرفداران سینما علاقه نشان دادند. در مجموع توصیه می‌کنم، هرچند صحنهٔ خروج/اختتامی (نوعی صحنه جمع‌بندی بعد از خاتمه‌ی داستان که گاهی در سینمای هالیوود حالتِ «بوسه» پیدا می‌کند) برایم ناامیدکننده بود. امتیاز: 8/10 کمتر از آنچه امیدوار بودم. من بدون هیچ اسپویلری و فقط با خواندن تگ‌لاین سراغ این فیلم رفتم. بازی‌ها عموماً خوب و ریتم فیلم در بیشتر اوقات مناسب بود، اما پیچش داستانی با دست سنگین کار شده و از اوایل فیلم قابل پیش‌بینی است. شاید اگر ظرافت بیشتری در پرداخت به پیچش وجود داشت، بیشتر از فیلم لذت می‌بردم. فیلم خوب باید حتی اگر پیچش را بدانید هم تماشاگر را سرگرم کند؛ برای من حدس زدن زودهنگام پیچش لذت تماشا را کاهش داد. فرجام‌بندی (denouement) درست انجام شده بود، اما بسط مقدمات نتوانست به همان اندازه موفق باشد.