فیلم Robbery 1967

داستان یک سارق. «سرقت» به کارگردانی پیتر ییتس، بر اساس کتاب «داستان یک سارق» نوشتهٔ پیتا فوردهام ساخته شده و فیلم‌نامهٔ اقتباسی آن را ییتس، ادوارد بوید و جورج مارکستاین نوشته‌اند. استنلی بیکر، جیمز بوث، فرانک فینلی، جوآنا پتت، بری فاستر، ویلیام مارلو، جورج سیول و کلینتون گرین در آن بازی می‌کنند. موسیقی فیلم ساختهٔ جانی کیتینگ است و فیلم‌برداری آن را داگلاس اسلوکام بر عهده...

داستان یک سارق. «سرقت» به کارگردانی پیتر ییتس، بر اساس کتاب «داستان یک سارق» نوشتهٔ پیتا فوردهام ساخته شده و فیلم‌نامهٔ اقتباسی آن را ییتس، ادوارد بوید و جورج مارکستاین نوشته‌اند. استنلی بیکر، جیمز بوث، فرانک فینلی، جوآنا پتت، بری فاستر، ویلیام مارلو، جورج سیول و کلینتون گرین در آن بازی می‌کنند. موسیقی فیلم ساختهٔ جانی کیتینگ است و فیلم‌برداری آن را داگلاس اسلوکام بر عهده داشته است. «سرقت»، سخت و خشن همچون چکمه‌های پنجه‌فولادی کارگران اسکله، روایتی داستانی از سرقت بزرگ قطار در سال ۱۹۶۳ است؛ سرقتی که طی آن، محمولهٔ ۲٫۶ میلیون پوندی قطار پستی لندن به گلاسگو به یغما رفت. این سرقت به‌خاطر برنامه‌ریزی و اجرای موشکافانه‌اش، عملی جسورانه و کمابیش نبوغ‌آمیز تلقی می‌شد. فیلم پیتر ییتس که تنها چهار سال پس از آن واقعه به نمایش درآمد، واقعیت‌های اصلی سرقت را همچون استخوان‌بندی روایت به کار می‌گیرد و به آن گوشت‌وپوستی دراماتیک می‌بخشد. فیلم ساختاری سه‌بخشی دارد. بخش نخست، سرقتی تماشایی از الماس‌هاست که ما را با تعدادی از مهره‌های اصلی سرقت قطارِ پیش رو آشنا می‌کند. در کانون این بخش، تعقیب‌وگریزی خودرویی و نفس‌گیر قرار دارد که از بهترین نمونه‌های ثبت‌شده بر پردهٔ سینماست؛ سکانسی پرتحرک با استفاده‌ای خلاقانه از دوربین که تقریباً بدون دیالوگ پیش می‌رود و طراحی حرکات خودروها در آن در بالاترین سطح است. استیو مک‌کوئین چنان تحت‌تأثیر قرار گرفت که بی‌درنگ ترتیب دعوت ییتس به هالیوود را داد تا «بولیت» را کارگردانی کند. بخش دوم فیلم، که قسمت میانی و پرمایهٔ داستان را تشکیل می‌دهد، بر گردانندگان اصلی سرقت تمرکز دارد: برنامه‌ریزی عملیات، گرد هم آوردن گروه‌های مختلف تبهکاری لندن، نشست‌ها، مشاجره‌ها، دل‌نگرانی‌ها و اضطراب‌هایشان؛ حتی ماجرایی که در آن پل کلیفتون، سردستهٔ گروه با بازی بیکر، ترتیب فراری دادن یک کارشناس اسکناس از زندان را می‌دهد. در تمام این مدت، هم‌زمان با رفت‌وآمد خلافکاران در مکان‌های مختلف لندن، از بارها و کلوب‌ها گرفته تا زمین‌های فوتبال، خانه‌ها و جاهای دیگر، ماجرا را از سوی پلیس نیز دنبال می‌کنیم. نکتهٔ جالب اینجاست که پلیس به سرپرستی بازرس جورج لنگدن، با بازی بوث، می‌داند نقشهٔ بزرگی در دست تدارک است و چه کسانی پشت آن هستند، اما نمی‌داند دقیقاً چه اتفاقی قرار است بیفتد؛ بنابراین چاره‌ای ندارد جز اینکه با اضطراب منتظر سرنخی بماند یا صبر کند تا خودِ واقعه رخ دهد! سرانجام، بخش سوم به خود سرقت و پیامدهای آن می‌پردازد؛ به پنهان شدن سارقان و پراکنده شدنشان با نزدیک شدن پلیس. سکانس سرقت به‌شکلی درخشان نفس را در سینه حبس می‌کند؛ اجرای نقشه زیرکانه است و صحنه با چنان واقع‌گرایی خشن و بی‌پیرایه‌ای فیلم‌برداری شده که تمام توجه تماشاگر را به خود جلب می‌کند. نقطهٔ اوج فیلم که در فرودگاهی متروکه رقم می‌خورد نیز هیجان‌انگیز است. از آنجا که پیش‌تر با شخصیت‌های اصلیِ هر دو سوی قانون به‌خوبی همراه شده‌ایم، حالا کاملاً درگیر سرنوشت تک‌تک آن‌ها هستیم. ییتس و بازیگرانش در اوج آمادگی‌اند و بیکر و بوث عالی ظاهر می‌شوند؛ در واقع، فیلم گاهی از قدرت و صلابت بریتانیایی سرشار است! فیلم‌برداری اسلوکام همه‌چیز را به عناصر بنیادی تقلیل می‌دهد؛ انتخابی بجا که حال‌وهوایی مستندگونه به اثر می‌بخشد. موسیقی کیتینگ هم گاهی همچون همدستی تبهکار، غرش‌کنان پیش می‌رود. علاقه‌مندان به لندن دههٔ ۱۹۶۰ به‌عنوان پس‌زمینهٔ تاریخی فیلم‌ها نیز پس از پایان تماشا حسابی سیراب خواهند شد. خط داستانی مربوط به همسر کلیفتون، با بازی پتت، چندان پرورانده نشده و بخش میانی فیلم هم ناگزیر از حفظ ضرباهنگی که یک‌چهارم ابتدایی و پرهیجان آن ایجاد کرده، بازمی‌ماند؛ اما این‌ها فقط ایرادهایی جزئی‌اند. «سرقت» فیلمی است به سرسختی یک بولداگ بریتانیایی، با عضلاتی برجسته و مغزی که به‌خوبی کار می‌کند؛ خلاصه اینکه معرکه است! ۸ از ۱۰