فیلم New Group 2025

در روزگاری که ابراز استقلال و فردیت‌مان کم‌وبیش برایمان دردسرساز شده است، دلگرم‌کننده است که می‌بینیم برخی هنوز ارزش آن را از یاد نبرده‌اند و حتی، چنان‌که در این فیلم می‌بینیم، تا آنجا پیش رفته‌اند که این مفهوم را در قالب اثری هنری ستوده‌اند. دومین فیلم بلند یوتا شیموتسو، نویسنده و کارگردان، چنین اثری است: تأملی به‌راستی عجیب، اما سرگرم‌کننده و روشنگر دربارهٔ خطرات همرنگیِ...

در روزگاری که ابراز استقلال و فردیت‌مان کم‌وبیش برایمان دردسرساز شده است، دلگرم‌کننده است که می‌بینیم برخی هنوز ارزش آن را از یاد نبرده‌اند و حتی، چنان‌که در این فیلم می‌بینیم، تا آنجا پیش رفته‌اند که این مفهوم را در قالب اثری هنری ستوده‌اند. دومین فیلم بلند یوتا شیموتسو، نویسنده و کارگردان، چنین اثری است: تأملی به‌راستی عجیب، اما سرگرم‌کننده و روشنگر دربارهٔ خطرات همرنگیِ بی‌چون‌وچرا با جماعت. در کشوری مانند ژاپن، که پیروی از هنجارهای فرهنگی و اجتماعی ارزش بالایی دارد، کسانی که می‌کوشند بر حق تعیین سرنوشت خود پافشاری کنند، اغلب با تحقیر و طرد روبه‌رو می‌شوند؛ برخوردی که ممکن است با ارعاب کلامی یا جسمی، از جمله رفتارهای خشونت‌آمیز، و قلدریِ افسارگسیخته همراه شود؛ همان‌طور که در استفاده از شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان سلاحی برای آزار دیگران می‌بینیم. این همان تجربه‌ای است که آی (آنا یامادا)، دختر دبیرستانی آرام‌گفتار اما خودآگاه، از سر می‌گذراند؛ هم‌مدرسه‌ای‌های او ناگهان و به‌دلایلی نامعلوم شروع به ساختن هرم‌های انسانی می‌کنند. رفتار عجیب آن‌ها خیلی زود تأیید مسئولان مدرسه را هم جلب می‌کند و به نشانه‌ای از عضویت شایسته و مشارکت سازنده در جامعه تبدیل می‌شود. اما مشارکت در چه چیزی؟ این رفتارهای بی‌معنا به‌سرعت در سراسر جامعهٔ ژاپن گسترش می‌یابند و صاحبان قدرت نیز با شور و شوق مردم را به مشارکت در آن‌ها تشویق می‌کنند. اما آی، برخلاف اطرافیانش، مقاومت می‌کند، چون نمی‌داند هدف از این کار مرموز چیست. یکی از هم‌کلاسی‌هایش، یو (یوزو آئوکی)، به کمک او می‌آید؛ کسی که اهمیت وفادار ماندن به خود را، هرقدر هم فشار برای همرنگ شدن با جماعت زیاد باشد، درک می‌کند و از زیر سؤال بردن هدف نامعلوم این رفتارها نمی‌ترسد. فیلم به این ترتیب، در قالب استعاره، به نقد گروه‌اندیشی‌ای می‌پردازد که بی‌چون‌وچرا و با میل و رغبت پذیرفته می‌شود؛ درسی نه‌فقط برای مردم ژاپن، بلکه برای ساکنان هر جامعه‌ای که می‌کوشد افراد را به تبعیت رفتاری وادار کند، هرچقدر هم آن رفتار مضحک یا غیرمنطقی به نظر برسد. فیلم‌ساز با مجموعه‌ای رنگارنگ از شوخی‌های نامتعارف، استادانه به این هدف دست می‌یابد؛ شوخی‌هایی که با پیش رفتن داستان هرچه بیشتر از خنده روده‌بُرتان می‌کنند، به‌ویژه وقتی کسانی که پیش‌تر رفتار متعادلی داشتند، شروع می‌کنند به رفتار کردن مثل ماشین یا زامبی. البته باید پذیرفت که فیلم در ابتدا کمی از مسیر خود منحرف می‌شود و گاهی پیامش را بیش از حد صریح و تحمیلی بیان می‌کند، اما بااین‌حال، مکملی امروزی و شایسته برای آثار ابزورد پیشین در این زمینه است؛ از جمله نمایشنامهٔ «کرگدن» اوژن یونسکو (۱۹۵۹) و اقتباس سینمایی آن در سال ۱۹۷۳. فیلم همچنین در چند سکانس با نمایش عریان خشونت، که البته بی‌دلیل و صرفاً برای شوکه کردن نیست ــ تماشاگران حساس این هشدار را جدی بگیرند ــ به گفتهٔ کارولین میس، نویسنده و متافیزیک‌دان، تجسم می‌بخشد: افرادی که می‌کوشند در برابر جمعی سرسخت بر هویت خود پافشاری کنند، صرفاً به‌خاطر تلاش برای خود بودن، «اغلب به‌محض دیده شدن هدف گلوله قرار می‌گیرند». این سخن در روزگار ما حکیمانه است و خوشبختانه فیلم‌هایی مانند «گروه جدید» (New Group) را داریم تا درست در زمانی که بیش از همیشه به آن نیاز داریم، بر این حقیقت تأکید کنند و آن را به یادمان بیاورند.