فیلم King of Kings 1961

بهترین اثر در میان حماسه‌های سینمایی دربارهٔ زندگی مسیح. «شاه شاهان» فیلم خوبی است؛ قطعاً بهتر از آن چیزی که آوازه‌اش نشان می‌دهد. بی‌شک هم از «خرقه» محصول ۱۹۵۳، با ساختار ضعیفش، بهتر است و هم از «بزرگ‌ترین داستان عالم» با آن عظمت‌نمایی افراطی‌اش که چهار سال پس از این محصول ام‌جی‌ام ساخته شد. این فیلم، به تهیه‌کنندگی ساموئل برونستونِ افسانه‌ای و با کارگردانی مطمئن و خلاقانهٔ...

بهترین اثر در میان حماسه‌های سینمایی دربارهٔ زندگی مسیح. «شاه شاهان» فیلم خوبی است؛ قطعاً بهتر از آن چیزی که آوازه‌اش نشان می‌دهد. بی‌شک هم از «خرقه» محصول ۱۹۵۳، با ساختار ضعیفش، بهتر است و هم از «بزرگ‌ترین داستان عالم» با آن عظمت‌نمایی افراطی‌اش که چهار سال پس از این محصول ام‌جی‌ام ساخته شد. این فیلم، به تهیه‌کنندگی ساموئل برونستونِ افسانه‌ای و با کارگردانی مطمئن و خلاقانهٔ نیکلاس ری، ۳۳ سال زندگی عیسی مسیح را روایت می‌کند؛ از تولد در بیت‌لحم تا مصلوب شدن، رستاخیز و سرانجام عروج. این داستان آشنا در زمانی کمتر از سه ساعت به‌خوبی روایت می‌شود و انتخاب حواریون، یحیای تعمیددهنده، چهل روز حضور در بیابان، معجزات ــ هرچند سهم ما از این بخش کمتر از انتظار است ــ موعظهٔ بالای کوه، خیانت یهودا و البته شام آخر را در بر می‌گیرد. فیلم از گفتار متن با صدای اورسن ولز بهره می‌برد که ری بردبری آن را نوشته است. این تصمیم هوشمندانه کمک بزرگی به روایت می‌کند. ضمن اینکه، بیایید قبول کنیم، اورسن صدای فوق‌العاده‌ای داشت؛ صدایی کاملاً متناسب با حال‌وهوای کتاب مقدس که به اثر وقار و اعتبار بیشتری می‌بخشد. در میان بازیگران، افتخار ایفای نقش مسیح نصیب جفری هانتر شده است. هانتر که در آن زمان نسبتاً ناشناخته بود ــ و به نظرم همین به فیلم کمک می‌کند ــ با چشمان آبیِ پولادینش حضوری تأثیرگذار دارد. رابرت رایان نیز در نقش یحیای تعمیددهنده، با آن سرنوشت شومش، درخشان است. هری گواردینو در نقش باراباس، ویوکا لیندفورش در نقش کلودیا، رویال دانو در نقش پطرس و ریپ تورن در نقش یهودا هم بازی‌های خوبی ارائه می‌دهند. هرچند بازی هرد هتفیلد در نقش پونتیوس پیلاطس به فیلم لطمه نمی‌زند، کمی بیش از حد پرجنب‌وجوش است؛ فرانک ترینگ نیز در نقش هیرودیس آنتیپاس، در نمایش ناله و زاری و دلسوزی برای خود، قدری زیاده‌روی می‌کند. طبیعتاً فیلم با بودجه‌ای هشت میلیون دلاری، ابعاد چشمگیری دارد. حضور هزاران سیاهی‌لشکر در چنین اثری بدیهی است؛ جمعیتی که در لوکیشن‌های اسپانیا و با فرمت ۷۰ میلی‌متری تکنی‌کالر به تصویر کشیده شده‌اند. فیلم‌برداری را مانوئل برنگوئر، میلتون آر. کراسنر و فرانتس پلانر بر عهده داشته‌اند. دکورها نیز بسیار چشم‌نوازند ــ نزدیک به ۴۰۰ دکور در فیلم استفاده شده ــ و میکلوش روژا موسیقی متنی متناسب و تأثیرگذار ساخته است. فیلم‌نامهٔ فیلیپ یوردان موجز است و از کش‌دادن بیهودهٔ داستان خبری نیست؛ دیدن چنین پرهیزی از زیاده‌گویی در فیلمی از این دست، غافلگیری خوشایندی است. در نهایت، با قصه‌گویی بسیار خوبی روبه‌رو هستیم که اجرای فنی شایسته‌ای پشتوانهٔ آن شده است. نخستین حضور یهودا هنوز هم لرزه بر تنم می‌اندازد و صحنهٔ مصلوب شدن مسیح اندوهی بر جا می‌گذارد که حتی پس از پایان تیتراژ هم به‌سختی می‌توان از آن رها شد. واقعاً که فیلم کارش را درست انجام داده است. ۸ از ۱۰